EN

Bakı aeroportunda gömrük yoxlamaları: İnsanlar nədən narazıdır?

İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli “Teleqraf” İnformasiya Agentliyinin suallarını cavablandırıb.

Publika.az həmin müsahibəni təqdim edir:

- Bakı aeroportunda Hava Nəqliyyatında Baş Gömrük İdarəsi əməkdaşlarının ölkəyə gələn insanlarla nəzakətsiz rəftarı, kütləvi yoxlanışlar, bəzən çamadanlardan şəxsi əşyaların, çirkli paltarların yerə boşaldılması halları müşahidə olunur. İnsanlar çamadanlarının, əl baqajlarının yoxlanılmasından əlavə, üstlərində olan geyim, aksessuar və zinət əşyalarının yeni olub-olmaması ilə bağlı sorğu-sual edilmələrindən narazılıq edirlər. Sizcə, bu, nə qədər etik və qanunidir?

- Bakı aeroportuna gələn insan başqa hava limanında yoxlanışdan keçərək təyyarəyə minir. Yəni baqajlarda hansısa qeyri-qanuni əşyanın olması öncədən təsbit oluna bilər. Azərbaycanın Dövlət Gömrük Komitəsi ona istinad edə bilər ki, hər ölkədə qaydalar fərqlidir. Məsələn, indi vətəndaşlarımıza bir telefon gətirməyə icazə verilir. İkinci telefon artıq gömrük rüsumuna cəlb olunur. Amma hamını yoxlamaqdansa, yalnız şübhə yaradan insanların baqajları və əl çantaları yoxlanılsa, məncə, daha məntiqli olar. Dünyada da belə praktika var. Kimsə özünü şübhəli apararsa və ya əvvəllər adı hansısa siyahılarda olubsa, həmin şəxslərin yoxlanılması normaldır. Əslində müvafiq dövlət qurumlarında problemli insanlarla bağlı siyahı var. Onların ciddi yoxlanılmasını, çamadanlarının boşaldılmasını, üstlərində olan geyim və bahalı aksessuarların təzə olub-olmadığının soruşulmasını anlamaq olar. Amma bunu kütləviləşdirmək olmaz. Səlahiyyətlərdən sui-istifadə yolverilməzdir. Aeroporta gələn hər kəsə ucdantutma “şübhəli şəxs” kimi yanaşmaq olmaz.

- Əksər hallarda belə yoxlamaların nəticəsi olaraq gömrük işçilərinin “axtardıqları” tapılmır. Vətəndaş təhqir olunmuş, incidilmiş ovqatla aeroportu tərk edir. Belə vəziyyətdə vətəndaşın hüquqları nədən ibarətdir?

- Əgər aeroportda hansısa əməkdaş insanlara qarşı qeyri-etik, qeyri-qanuni hərəkətlər edirsə, buna qarşı tədbirlər görülməlidir. Vətəndaşın da ixtiyarı var ki, bununla bağlı foto-video görüntüləri qeydə alsın və əlaqədar orqanlara şikayət etsin.

- Sizcə, şikayətlərə obyektiv baxılacaqmı?

- Burada problem sırf inzibati qaydalarla bağlıdır. Əgər vətəndaş gömrük orqanlarından şikayət edirsə, həmin şikayət Dövlət Gömrük Komitəsinin İstintaq İdarəsinə göndərilir. Faktiki olaraq qurumun özündən özünə şikayət olunur. Bu da doğru yanaşma deyil. Ən azından burada koorporativ maraqlar var. Gömrük işçiləri həmkar olaraq bir-birini dəstəkləyirlər. Beləliklə, bu cür şikayətlərin müsbət nəticəsi olmur.

- Bəs sizcə, çıxış yolu nədən ibarətdir?

- Burada tək şikayətlə deyil, vətəndaş məmnuniyyətini önə çəkməklə problemi həll etmək olar. Heç kim demir ki, aeroportda gömrük işçiləri və digər müvafiq orqanların əməkdaşları öz səlahiyyətlərini yerinə yetirməsin. Amma səlahiyyəti yerinə yetirərkən insanlara qarşı daha həssas, nəzakətli və mədəni davranmaq olar. Heç nə tapılmadıqda vətəndaşın vaxtının alındığına görə ondan üzr istəmək, nəzakətli davranış nümayiş etdirmək daha məqbuldur.

- Belə qurumlarda işləyən məmurlar hansı kriteryalarla işə götürülməlidir?

- Onlar ilk növbədə anlamalıdırlar ki, vətəndaşların ödədiyi vergi əsasında maaş alırlar. Ən azı vətəndaşın, yəni vergi ödəyicisinin qarşısında məsuliyyətlərinin olduğunu dərk etməlidirlər. Bunu dərk etsələr, belə hallar ortaya çıxmaz. Mən özüm də aeroportda bu cür halların şahidi olmuşam. Elə olub ki, qadını qucağında körpə uşağı ilə saxlayıb “əl baqajını yoxalayacayıq” deyə tələblər irəli sürüblər. Biz demirik ki, bu olmamalıdır. Amma bunu etməyin mədəni üsulları da var. Dövlət qurumlarının əməkdaşları insanları qıcıq edəcək davranışlardan, addımlardan çəkinməlidirlər.

Chosen
0
6
publika.az

7Sources